Regionalne przepisy Kulinarne

Wybrane przepisy Kulinarne Doliny Strugu[1]

1. Żur tradycyjny

Składniki:

Zakwas: 15 dkg mąki żytniej razowej lub owsianej, 0,5 l wody, 3 ząbki czosnku

Mąkę zalać ciepłą przegotowaną wodą i dokładnie wymieszać. Przelać do kamiennego garnka, dodać czosnek, pozostawić na kilka dni do zakiszenia w ciepłym miejscu i przykryć gazą.

Żur: 2 l wody, 20 dkg kiełbasy wiejskiej, 10 dkg boczku, 10 dkg grzybów suszonych, 2 cebule, ½ szklanki śmietany, sól, pieprz, majeranek.

Grzyby namoczyć i ugotować. Do gotującego się wywaru wlać zakwas i zagotować ciągle mieszając. Dodać pokrojony i podsmażony boczek wraz z cebulą. Doprawić do smaku solą i pieprzem. Zaprawić śmietaną dodać majeranek i wymieszać. Podawać z kiełbasą, chlebem lub domowym pokruszonym serem.

2.Bulwiok

Ciasto: 0,5 l mleka, ½ kostki margaryny, 10 dkg drożdży, 2 łyżki smalcu, i łyżka cukru, 1 kg mąki, 1 łyżka soli, 3 jaja.

Nadzienie: 2 kg ziemniaków, i szklanka kwaśnej śmietany, 1 kg białego sera,1/2 kostki masła, 2 cebule, sól, pieprz, 1 łyżka mięty (świeżej lub suszonej).

Drożdże rozetrzeć z cukrem, dodać mleka. Pozostawić w ciepłym miejscu do wyrośnięcia. Dodać jaja, roztopioną margarynę, smalec oraz mąkę. Odstawić do wyrośnięcia. Ziemniaki ugotować, utłuc, i ostudzić. Dodać ser, cebule zrumienione na maśle i śmietanę. Wymieszać wszystko razem, doprawić solą, pieprzem i posiekaną miętą. Na blachę wyłożyć połowę ciasta potem farsz i wszystko przykryć ciastem. Wierzch posmarować rozmąconym jajkiem. Pozostawić w ciepłym miejscu do wyrośnięcia. Piec w nagrzanym piekarniku w temperaturze około 200o C około 3o minut.

3. Kołacz III

Składniki: 2 kg mąki, 5 dkg rodzynek, 5 dkg drożdży, 15 żółtek, 1 l mleka, 12 dkg cukru, 2 łyżki rumu, 1 łyżeczka soli, 2 łyżki oleju.

Drożdże rozetrzeć z cukrem, łyżką mąki i letnim mlekiem. Pozostawić w ciepłym miejscu do wyrośnięcia. Do przesianej mąki dodać rozczyn, żółtka, mleko i cukier. Wyrabiać chwile, następnie dodać olej, masło i dalej wyrabiać, aż zacznie odstawać od ręki. Wyłożyć ciasto do wysokiej fory, i odstawić do wyrośnięcia. Posmarować rozmąconym żółtkiem. Piec w temperaturze 200-220 o C około 1,5 h. Udekorować szyszkami.
 

4. Gomółki

Składniki: 1 kg sera, 5 żółtek, sól, kminek, mięta, papryka.

Ser zemleć, wymieszać z żółtkami, i doprawić solą. W zależności od smaku dodać kminek, miętę lub paprykę. Dokładnie połączyć, formować ręcznie stożki 3 cm. Układać na blaszce i suszyć w piekarniku w temperaturze 50 o C około 2 godzin.

5. Kwaśnica

Składniki:  ½ kg karczku, 2 cebule, tłuszcz, 2 łuzki papryki mielonej, 2 marchewki, 2 pietruszki, ½ kg kapusty kiszonej, przecier pomidorowy, liść laurowy, sól, pieprz, kminek.

Karkówkę pokroić kostkę i podsmażyć na tłuszczu, dodać cebulę, posypać papryką i smażyć dalej. Mięso podsmażone przełożyć do garnka, polać wodą, dodać przyprawy i gotować, aż mięso zrobi się miękkie. Podlać wodą i dodać pokrojone w plasterki marchewki, pietruszkę w słupki, ziemniaki w kostkę. Gdy będą miękkie, dodać kiszoną kapustę razem z kwasem. Gotować do miękkości i podbić przecierem z pomidorów.

6. Kurczak po chłopsku

Składniki:  1 duży kurczak, 3 dkg soli, 3 dkg mąki, 10 dkg marchwi, 10 dkg pietruszki, 10 dkg cebuli, 10 dkg groszku zielonego, 5 dkg selera, 35 dkg ziemniaków, 10 dkg smalcu, 12 dkg masła, pietruszka zielona.

Kurczaka podzielić na części, oprószyć mąką, przyrumienić na tłuszczu, ułożyć w rondlu, podlać wodą i dusić. Warzywa oczyścić, pokroić w słupki, a ziemniaki w cząstki i podsmażyć na maśle, dodać do kurczaka i razem dusić. Pod koniec dodać groszek zielony. Gotową potrawę posypać drobno pokrojoną natką pietruszki.

7. Pierogi z bobem

Ciasto: ½ kg mąki, 1 jajo, sól, woda.

Nadzienie: ½ kg bobu, ½ kg kapusty, ½ kg kiełbasy, 2 cebule, 2 ząbki czosnku, sól, pieprz.

Kapustę i bób ugotować osobno i ostudzić. Przepuścić przez maszynkę: kapustę, bób oraz podsmażoną kiełbasę i cebulę. Wszystko razem wymieszać, dodać sól, pieprz i czosnek. Zarobić ciasto pierogowe, nakładać farsz i zlepiać pierożki. Ugotować, polać roztopionym masłem lub skwarkami z boczku.

8. Nalewka wiśniowa

Składniki: 3 kg wiśni, 1 ½ kg cukru, 0,5 l spirytusu

Wiśnie zasypać cukrem, pozostawić na oknie do słońca, do czasu gdy się pomarszczą. Odlać sok. Do odlanego soku dodać spirytusu. W zależności jak mocną chce się uzyskać nalewkę, można dodać więcej spirytusu lub wódki.

9.  Kapusta z grzybami

Składniki: 1kg kiszonej kapusty, 5 dag suszonych grzybów, 2 łyżki masła, sól, pieprz, cebula

Grzyby umyć i ugotować w niewielkiej ilości wody, pokroić na cienkie paseczki, kapustę wypłukać i zalać dwoma szklankami wody. Ugotować do miękkości. Cebulę posiekać i usmażyć na maśle na złoty kolor. Grzyby, wywar z nich i cebulę z masłem dodać do kapusty, wymieszać, doprawić solem i pieprzem.  Gotować na małym ogniu. Zostawić do następnego dnia. Przed podaniem podgrzać.

10. Proziaki  chmielnickie

Składniki: ½ mąki, 1-2 żółtka, 1 łyżka cukru, 2 szklanki mleka kwaśnego, 1 łyżka sody

Do naczynia wlać mleko kwaśne i dodać pozostałe składniki. Wyrabiać długo, rozwałkować ciasto na grubość 1 cm. Kłaść pokrojone placuszki na dobrze nagrzaną blachę kuchenną i przewracać na drugą stronę. Można także piec na patelni na tłuszczu.

11. Gałuszki

Składniki: 10 ziemniaków, 3 łyżki mąki, 20 dag wędlin, 3-4 łyżki kwaśnej śmietany, 1 jajo, 1 łyżka masła, 1 łyżka oleju, sól, pieprz

Ziemniaki ugotować i ostudzić, przepuścić przez maszynkę razem z wędliną. Dodać jajko, śmietanę, mąkę masło i wszystko wymieszać. Zwilżyć dłonie  i formować kulki, ułożyć na posmarowanej olejem blaszce. Upiec w piekarniku na złoty kolor. Podawać polane masłem lub z sosem i surówką.

12. Gołąbki ziemniaczane z razową mąką

Składniki: 1 kapusta, 2 kg ziemniaków, ½ kiełbasy wiejskiej, 30 dkg boczku wędzonego, 4 łyżki mąki razowej pszennej, ząbek czosnku, sól, pieprz

Kapustę sparzyć. Ziemniaki zetrzeć na tarce o drobnych oczkach. Dodać pokrojoną surową cebulę, mąkę razową i przyprawy. Pokroić drobno kiełbasę i boczek, lekko podsmażyć i dodać do tartych ziemniaków. Wszystko razem wymieszać i zwijać w liście kapusty. Formować gołąbki i piec w gorącym piekarniku 3-4 godziny. Pod koniec pieczenia polać gołąbki śmietaną z przecierem pomidorowym.

.



[1] Przepisy zaczerpnięte z książek „Kuchnia Doliny Strugu” 2007 oraz „Kuchnia Doliny Strugu – nowe przepisy” 2009. Materiały zebrała i opracowała Pani Zenona Mokrzycka.